In Zijn bewonderenswaardige voorzienigheid zendt God ons de Heilige Engelen, opdat wij, in nauwe samenwerking met hen, een heilige strijdgemeenschap mogen vormen, een geestelijk leger dat bidt en zich opoffert ter ere van God, ter versterking van Zijn Koninkrijk en ter redding van de zielen, met name ter ondersteuning van de priesters en de Godgewijden. Dit is, in enkele woorden samengevat, de kern van de spiritualiteit van het Werk van de Heilige Engelen, haar meest nobele doel.

Maar zoals bij elke spiritualiteit worden de doelen niet bereikt zonder een lange weg van voorbereiding en het zich eigen maken van het charisma. Elke spiritualiteit heeft uiteraard haar eigen geestelijke structuur, een weg van heiliging en opstijging naar God. Terwijl de benedictijnen bijvoorbeeld de twaalf treden van de nederigheid beklimmen, gaan de karmelietessen door de zeven woningen van de innerlijke burcht, symbool van de door God bewoonde ziel. Tegelijkertijd kennen we de klassieke indeling van het innerlijk leven in drie stadia: de weg van de reiniging, de weg van de verlichting en de weg van de vereniging.

We zouden nog vele andere voorbeelden kunnen noemen die in de Kerk bestaan onder inspiratie van de Heilige Geest; het Werk van de Heilige Engelen is er een van. Ook dit Werk kent een heel eigen geestelijk pad, een prachtig traject van heiliging op weg naar een volmaakter eenheid met God: het pad van de Toewijdingen.

Het gaat om drie Toewijdingen die de stappen omschrijven die de ziel moet zetten op weg naar een diepere beleving van de spiritualiteit van het Werk van de Heilige Engelen: de Toewijding aan de Engelbewaarder, de Toewijding aan Alle Engelen en de Toewijding van Eerherstel. Ze omvatten uiteindelijk allemaal een specifieke en steeds diepere verbinding van de mens met God.

Tussen deze stappen bestaat een logische en chronologische volgorde, evenals een innerlijke overgang van de ene toewijding naar de andere. Het zijn de stappen van onze klim naar God toe. Allereerst is er de stap van de toewijding aan de Engelbewaarder, de toegangspoort tot het OA. Dankzij dit liefdesverbond versterken we de band met die Engel die het dichtst bij ons staat en God dient als ijverige herder van onze zielen.

Deze toewijding, hoewel belangrijk en vruchtbaar voor ons geestelijk leven, is tevens een voorbereiding op de eisen van de volgende stap: de toewijding aan alle Heilige Engelen. Dit tweede verbond vormt de kern van de spiritualiteit van het OA. Hierdoor worden we definitief opgenomen in de gelederen van de Heilige Engelen. Het is een toewijding voor de strijd en is bedoeld om die innige samenwerking te verwezenlijken die de essentie van onze spiritualiteit vormt.

Naarmate de mens leert strijden, wordt het steeds duidelijker welke wapens het krachtigst zijn in de strijd om de redding van de zielen. Dan gaan de ogen van de ziel open voor de grote taak van het eerherstel, het edelste en meest doeltreffende wapen van deze strijdende gemeenschap en, uiteraard, van de hele Kerk. De derde stap van de Toewijding van Eerherstel – eerherstel als plaatsvervangend offer voor de bekering van zondaars en geestelijke steun voor hen die uit liefde voor God lasten dragen – is precies waar de Engelen ons naartoe willen leiden. Deze totale offergave van zichzelf, in tegenstelling tot wat velen denken, beantwoordt aan de normale ontwikkeling van het christelijke leven, is de mooiste navolging van Christus, de meest volmaakte beleving van het nieuwe gebod van de liefde dat de Heer heeft nagelaten: “Niemand heeft grotere liefde dan hij die zijn leven geeft” – “Hebt elkaar lief zoals Ik jullie heb liefgehad”.

Naast deze chronologische samenhang is er ook een logische volgorde tussen deze fasen. Het gaat hier dus om de logica van de groei en de rijping van de ziel. We zouden ze stuk voor stuk kunnen koppelen aan de drie fasen van het geestelijk leven, namelijk de louterende, de verlichtende en de verenigende fase.

Er bestaat echter nog een andere, veel diepgaandere relatie, die ons in staat stelt de spiritualiteit van het OA ook in het hart van de christelijke spiritualiteit te plaatsen. Dit gebeurt wanneer we de dynamiek van de drie Toewijdingen vergelijken met de sacramenten van de christelijke initiatie – het Doopsel, het Vormsel en de Eucharistie. Op een ander moment zal ik wat dieper op deze relaties ingaan.

Men zou zich echter kunnen afvragen: waarom zijn deze Toewijdingen nodig? Waarom zijn ze zo bepalend dat ze de spirituele weg van het OA vertegenwoordigen? Laten we er even over nadenken: als we onder deze Toewijdingen de sluiting van een innig liefdesverbond met onze hemelse broeders verstaan, moeten we concluderen dat ze allemaal, op hun eigen manier, gericht zijn op het verwezenlijken van die innige samenwerking tussen Engel en mens die, zoals we al hebben gezien, de essentie is van het Werk van de Heilige Engelen.

Bovendien, volgens Moeder Gabriele, “[…] staan de Toewijdingen centraal in het Werk van de Engelen als verbinding van de mens met God, met Maria en met de Engelen.”

Daarom is het het eerst noodzakelijke om meer te weten wat de Engel is, wat hij doet en wat hij wil. Want niemand kan liefhebben wat hij niet kent. Daarom moet de mens, alvorens enige verbintenis aan te gaan, groeien in de kennis van de geloofsleer over de engelenwereld, de schoonheid van deze glorieuze wezens aanschouwen en uiteindelijk aangetrokken worden door hun waarheid: wat zij zijn, wat zij doen en wat zij van ons verlangen.

Er moet nog één kwestie worden opgehelderd: wat is de bestaansreden van deze toewijdingen, wat is hun uiteindelijke betekenis? Deze vraag is gerechtvaardigd omdat, zoals we heel goed weten, elke christen vanaf zijn doop al aan God is toegewijd en de heiligheid waartoe hij geroepen is, niets anders inhoudt dan de volledige ontplooiing van de doopbeloften.

Bovendien, wanneer we de toewijdingen bekijken die in de loop van de kerkgeschiedenis zijn ontstaan – zoals bijvoorbeeld de toewijding aan het Heilig Hart van Jezus, aan het Onbevlekt Hart van Maria, aan de heilige Jozef – zien we dat de inhoud ervan niet wezenlijk verschilt van de inhoud van de doop- en vormseltoewijding. Wat is dan de zin van een nieuwe toewijding? Aangezien elke “toewijding” uitsluitend tot God gericht is, wat is dan de zin om ons te verbinden met een schepsel, zoals bijvoorbeeld de Heilige Engelen? Zouden we ons daarmee niet van ons doel afwenden? Absoluut niet.

We kunnen de uiteindelijke grondgedachte van deze toewijdingen in één zin samenvatten: ons nog vollediger verenigen met Jezus in Zijn toewijding aan de Vader – wat met andere woorden betekent dat we het mysterie van ons adoptiefkindschap ten volle beleven, door uit genade te zijn wat Jezus van nature is: kinderen van God.

Zo moet elke toewijding – of deze nu aan Maria of aan de Heilige Engelen is gericht – ervoor zorgen dat de ziel diep deelneemt aan die Liefde die Jezus voor de Vader heeft, en die de fundamentele drijfveer vormt van Zijn Hart als geliefde Zoon.

In feite zouden het hele leven van Christus en al Zijn mysteries samengevat kunnen worden in dit woord dat de heilige Johannes ons in zijn Evangelie overbrengt: „Diligo Patrem“ – „Ik heb de Vader lief“ (Joh. 14, 34). Alle genegenheid en liefde van het Hart van Jezus waren gericht op de Vader.

De auteur van de brief aan de Hebreeën getuigt hiervan door te verklaren dat de eerste beweging van het hart van het vleesgeworden Woord een beweging van liefde voor de Vader was: “Hier ben ik, o Vader, om Uw wil te volbrengen” (Hebr. 10, 7).
De passages uit de Schrift zijn rijk aan deze betekenis, een bewijs dat deze beweging van liefde nooit is opgehouden.
Onze Heer zou heel goed kunnen zeggen: ‘Ik doe altijd wat mijn Vader behaagt’ (Joh 8, 29). Alles wat de Vader van Hem vraagt, aanvaardt Hij, zelfs de bittere kelk van de lijdensweg – ‘niet mijn wil, maar de Uwe geschiede’ (Lc 22, 42).
Hij omarmt het kruis, ‘opdat de wereld weet dat Hij de Vader liefheeft’ (Joh. 14, 31).
En wanneer alles volbracht is, gaat Zijn laatste gedachte nog steeds uit naar de Vader: ‘Vader, in Uw handen beveel ik mijn geest’ (Luk. 23, 46).

Hier staan wij voor het DNA van de heiligheid, de essentie zelf van het christelijk leven.

Evenzo streven allen die zich aan de Heilige Engelen toewijden ernaar om, met de bijzondere (en krachtigere) hulp van deze hemelse broeders, vollediger met Jezus verenigd te zijn in Zijn toewijding aan de Vader en deel te hebben aan de stroom van Zijn Liefde die Hem ertoe bracht Zichzelf aan de Vader op het Kruis op te offeren.

Het is een mysterie van geloof en een mysterie van Liefde… Het is onze dagelijkse Mis! Tegelijkertijd is het mogelijk om ook de noodzaak van een toewijding aan de Maagd Maria op dit pad te zien, want wie heeft zich in feite het meest volmaakt verbonden met de toewijding van Jezus? Wie heeft zich aan de voet van het Kruis het meest volmaakt verenigd met deze goddelijke offergave? Maria, onze Moeder. Zij zal ons ook leren om deze weg te bewandelen, hand in hand met de Heilige Engelen.